Najnowsze wpisy

3 czerwca 2013 - Batalia o polskie łupki: biznes kontra władza * 5 sierpnia 2014 - Sankcje sektorowe Zachodu. Pierwsza linia frontu * 23 lipca 2014 - Raytheon zbuduje Tarczę Polski? * 5 stycznia 2013 - Festiwal „Obama 2013″ * 28 grudnia 2012 - Po Newtown więcej broni! * 20 grudnia 2012 - Gen. Bogusław Samol na czele Korpusu Północno – Wschodniego * 13 stycznia 2013 - Bush będzie kiedyś prezydentem USA * 31 stycznia 2013 - Prawo imigracyjne do zmiany * 16 lutego 2013 - Arcykosztowne cięcia * 6 czerwca 2013 - Amerykański gaz w Polsce zamiast rosyjskiego? * Astrabit
logo
tweeter tweeter tweeter tweeter

logo3Po zakończeniu geopolitycznej pauzy, którą umownie można nazwać okresem Pax Americana, ciągnącym się od końca Zimniej Wojny do ataku na World Trade Center, Polska znalazła się w trudnej sytuacji. Wyjście z niej będzie jednym z najważniejszych zadań naszego pokolenia.

Po Zimnej Wojnie świat stał się bezpieczniejszy. Hegemonia Stanów Zjednoczonych stabilizowała otoczenie międzynarodowe i pozwoliła na rozkwit gospodarczy Zachodu. W pierwszym dwudziestoleciu po Okrągłym Stole Polacy zaliczyli najwyższy awans geopolityczny w historii. Polska weszła do NATO i Unii Europejskiej, jednocześnie rozwijając się gospodarczo i odbudowując swoją pozycję geopolityczną w regionie. Było to możliwe dzięki parasolowi wspomnianych instytucji i aktywności amerykańskiej polityki w Europie. Jednak spokojne lata skończyły się. Dzisiaj pozycja jedynej superpotęgi na świecie jest osłabiona, a razem z nią bezpieczeństwo geopolityczne naszego kraju. Nowe czynniki definiujące amerykańską politykę zagraniczną mają przełożenie na gorszą pozycję geopolityczną Polski.

Należy je sformułować:

 

Koniec Zimnej Wojny usunął zagrożenie sowieckie i skierował amerykańską uwagę na kolejnego rywala geopolitycznego, jakim mogą w przyszłości stać się Chiny. Ambiwalentna polityka zagraniczna USA po Tianan’men to połączenie ekonomicznego flirtu z kategoryczną krytyką z pozycji wartości. Jej apogeum to ogłoszony w zeszłym roku zwrot do Azji.

Atak na WTC z 11 września 2001 roku był Pearl Harbor wojny asymetrycznej. Uruchomił bezpośrednie zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w Afganistanie i Iraku, które pożarło dużą część ich zasobów i będzie je pożerać przez długi czas. Amerykanie będą obecnie starać się zmniejszyć to obciążenie, by móc większe środki skupić w regionie Azji i Pacyfiku w celu równoważenia rosnącej siły geopolitycznej Chin.

Kryzys gospodarczy zmusił Amerykanów do przestawienia strategii zaangażowania w konflikty na pośrednie zarządzanie tak, jak miało to miejsce np. w Pakistanie i Libii. Ze względu na ograniczone środki i nowe priorytety geopolityczne USA nie zaangażują siębezpośrednio w kolejny konflikt zbrojny, a raczej postarają się o pozycję kierowcy z tylnego siedzenia, ograniczając w ten sposób koszta ekonomiczne i polityczne takich działań.

 

A zatem koniec Zimnej Wojny, zwrot do Azji, zaangażowanie w dwie interwencje i konieczność wprowadzenia cięć w zbrojeniówce zdecydowanie zmieniają możliwości zaangażowania USA w rejonie, w którym znajduje się Polska. Oznacza to, że te okoliczności składają parasol ochronny funkcjonujący jeszcze w latach 90-tych. Omówione czynniki sprawiają, że Pax Americana, rozumiane jako pauza strategiczna w Europie, skończyło się i może nie wrócić. USA nie będą już tak zdeterminowane, by bronić nasz region przed Rosją. Będą się domagały większego wysiłku ze strony swoich europejskich sojuszników w ramach NATO, a swój będą zmniejszać. Nie będą też dłużej strażnikiem pilnującym jedności Unii Europejskiej, o którą ta zadba sama lub przepadnie.

Polska musi wyciągnąć z tego stanu rzeczy określone wnioski:

 

Nie może już polegać na Unii Europejskiej jako stabilizatorze pokoju na kontynencie – musi szukać nowego ekwiwalentu geopolitycznego w swoim regionie.

Nie może liczyć na nieodwołalność amerykańskiego zaangażowania w Europie Środkowej i Wschodniej – musi je przyciągać i animować relacje transatlantyckie.

Nie może liczyć na wsparcie w kwestiach spornych w relacjach z Rosją – musi to zrekompensować własną, odważną polityką wschodnią szachującą Moskwę.

 

Tylko takie działania pozwolą na przetrwanie geopolitycznej zawieruchy doby przewartościowania na arenie międzynarodowej. Należy się spodziewać, że Amerykanie przezwyciężą obecne trudności, a wtedy Pax Americana wróci, co pozwoli Polsce na powrót swobodnej polityki znanej z lat 90-tych. Do tego jednak czasu potrzebny jest wzmożony wysiłek i dyscyplina przy zaangażowaniu wszystkich sił dostępnych w państwie polskim.

Inicjatywa stworzenia portalu o stosunkach polsko-amerykańskich jest ważna właśnie z tego powodu. Polska potrzebuje reanimacji dyskusji o współpracy transatlantyckiej – bilateralnej i w ramach NATO, UE oraz innych organizacji. Mam nadzieję, że portal Kamila i Piotra będzie kolejnym krokiem na drodze do realizacji tego przedsięwzięcia, ponieważ Polska i świat potrzebują Pax Americana.

 

Dodaj komentarz


*


4 + = pięć


Ministerstwo spraw Zagranicznych        Ambasada USA w Warszawie        Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej        EBE        Central Intelligence Agency        Konsulat Generalny Stanów Zjednoczonych Kraków